Duman Kalınlığı İçin Pratik Değerlendirme Adımları |
Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu hemen yazmak iyi olur, zira bellek çabucak kaybolur. Aynı çubuğu iki kez koklamak hatayı azaltır zira kalabalık yerlerde hafif notalar çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi değildir; yalnızca gücü gösterir. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri önceden netleştirmek en doğru yol sayılır. Ölçüt belli olunca her puro aynı terazide tartılır ve notlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek doğru olmaz üstelik erken acele edip hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla hafif ve temiz gelir elbette bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira asıl tat genellikle bu kısımda saklıdır. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ve tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım kalır. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür gerçekten bu sebeple sakin ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden sertçe tonlar baskın olabilir gerçekten ısınan yaprak kendi karakterini yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha adil değerlendirme verir. Evrelerin geçişi çoğu zaman keskin olmaz, o nedenle kabaca üçe ayırmak işinizi görür. Değişimleri fark etmek için nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Çok sık çekmek ısıyı artırır ve aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net kılar her zaman sabit aydınlatma ve sakin bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu da tadım notlarını insandan insana daha tutarlı yapar. Bir hafif notayı, beş ise ağızda uzun süre kalan yoğun notayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve not doğruluğu artar. Petit julietas neye benzer benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda kalır hem de ileride bakıldığında neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Puanı vermeden önce birkaç nefes almak şarttır diğer taraftan yarım puanlar vermek gereksiz bir yük getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası genellikle kullanılan değerdir, zira dengeli aromalar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki notlar gerçekten belirgin hâllerde verilmelidir. Böylece kayıtlar ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını hem de aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu yüzden yanış çizgisinin eşit gitmesini de gözlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin notalar erken öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı birikimi çok daha hızlıdır. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz ısınma temposu de aromayı hemen etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda duman daha yavaş gelir ama aromalar sonradan belirir ve bu hız tadın okunma süresini kısaltır. Baldan yana yumuşak puro benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse not bölümüne yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü azaltmaz tersine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden çapı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde denerken önce inceyi sonra kalını içmek iyi olur. Böylece yoğun aroma ince olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki yoldan algılanır: dildeki his ile burun boşluğunun duyduğu koku oysa ikisi birbirini besler fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı yazmak gerekir bu fark başta önemsiz görünse de yorumları epey etkiler. Nefesi dudaktan verirken burundan yavaşça bırakmak retrohale denemesidir mesela ılık bir soluk kokuyu çok zengin açar. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını net verir ayrıca nezle halindeyken yapılan tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha hızlı geçirir sert bir çekiş de narin notaları siler. Yoğunluk dilde zayıf fakat burunda belirgin çıkabilir benzer biçimde ağır bir yemekten sonra algı körelir. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayırmak yanılgıyı önler. Acemi kişiler için ilk adımda koku yoluyla gelen notalara bakmak daha kolaydır. Zamanla damak tarafı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün aralarında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık su almak yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir zira yorgun bir damak en güçlü aromayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik buzlu sıvılar damağı uyuşturur ve aroma hissini azaltır. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha temiz anlaşılır bu yüzden hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı korur nitekim tatlı içecekten hemen sonra keskin tonlar olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Kahve ve su haricinde çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin sade kalmasıdır. Damak tazelendikten ardından iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk ölçüsünde yanış kısa olduğundan aroma değişimi daha dar bir alanda yaşanır ayrıca ilk izlenim bu boylarda hızla kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin ağırlığı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü de kakao tonunu çabucak ortaya koyup sona erer zira değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek çubuktan daha güvenilir sonuç sunar bu nedenle sakin ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça tat katmanı azalır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını büyük boy kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir yargı vermez yani her deneme bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ve zaman izlenimi etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla basit bir tadım defteri açmak işe yarar yoksa aynı notalar her seferinde baştan öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir notası değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe yol açar. Tarih, çubuk adı ile puan tabloya yazılmalı gerçekten ilk notlar ileride okunduğunda şaşırtıcı farklar gösterir. Notlar birbirinden iki puandan çok sapma çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Defterde öz cümleler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre güçlü sedir kokusu şeklinde bir kayıt yeterli olur. Sonradan okunduğunda net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk de notaların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme etmek zorunda değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa bağımsız ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir tonunu belirgin verebilir örneğin sert bir içim sönük bir tatla birleşebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem tonunu güçlü tutar üstelik ağır bir duman notasız de kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk güçlü lezzet verebilir tersi durum de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde aroma ayrımı aramak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ile düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma izlenimini en az tütün kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir havada tütün hızlı yanar ve keskin tonlar abartılır bu nedenle oda şartlarını de kayda eklemek yararlıdır. Çok nemli ortamda de duman ağırlaşır ve aroma bastırılır sıcaklık ise yaprağın ısınma hassasiyetini etkileyen başka bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu nemi hesaba katmak yararlıdır aksi halde farklı günlerde çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür değerlendirme anı planlarken bunu hesaba katın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman odadaki hava ya da koku çıkar. Tadımı her seferinde aynı odada tekrarlamak en tutarlı yoldur. Havasız bir ortamda koku yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması yanlış algılanabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle yeterlidir. Rüzgar çok sertse kül düzeni bozulur.